Verhalen die de geschiedenis ontsluiten
Als historicus en schrijver maak ik de complexiteit van het verleden toegankelijk zonder de nuance te verliezen. Geschiedenis is voor mij geen statisch feitenoverzicht, maar een levend en soms ongemakkelijk fundament onder de wereld van vandaag. Daarom richt ik me in mijn publicaties op onderbelichte verhalen en gemarginaliseerde groepen die in de traditionele geschiedschrijving vaak buiten beeld blijven. Hiervonder vindt u een selectie van mijn artikelen en onderzoeken voor verschillende opdrachtgevers en platforms.
Wilt u een historisch onderwerp laten uitzoeken of beschreven hebben? Neem gerust contact op.
Historiek: Tante Riek: de vrouw achter het grootste onderduiknetwerk van Nederland
Hoe wordt een diepgelovige Achterhoekse huisvrouw en moeder van vijf kinderen de leider van de grootste verzetsgroep van Nederland? Dit is het verhaal van de vrouw die het grootste onderduiknetwerk van ons land mogelijk maakte. Vanuit haar huiskamer in Winterswijk groeide Helena Kuipers-Rietberg — Tante Riek — uit tot de stuwende kracht achter de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers.
Klik hier om meer te lezen
Historiek: De Khoikhoi: het vergeten fundament van de Kaap
Toen de Nederlanders in 1652 aan de Kaap aankwamen, troffen zij geen leeg landschap, maar een regio die al eeuwenlang werd gevormd door de Khoikhoi: veehouders die de kustvlakten beheersten en handelsnetwerken onderhielden die ouder waren dan elke Europese aanwezigheid. Toch werden zij later in koloniale geschiedschrijving weggezet als “primitief”. Wie de vroege geschiedenis van de Kaap wil begrijpen, kan in feite niet om de Khoikhoi heen.
Klik hier om meer te lezen
VGN Kleio | De kurk waar de Kaapkolonie op dreef: Het onzichtbare werk van vrouwelijke tot slaaf gemaakten
Slavernij gaat niet alleen over cijfers en handel, maar ook over mensen. Juist in het onderwijs en publieke debat groeit de behoefte aan verhalen die laten zien hoe afhankelijk het koloniale systeem was van de arbeid van slaafgemaakten, ook in Zuid-Afrika. Lange tijd lag de nadruk in Nederland op de trans-Atlantische slavenhandel. De excuses van premier Rutte voor het Nederlandse slavernijverleden in 2022 en die van koning Willem-Alexander in 2023 markeren echter een belangrijk keerpunt. Er komt steeds meer aandacht voor de verhalen van mensen die in Azië en Zuid-Afrika slaafgemaakt zijn. Recente onderzoeken laten zien dat dwang, geweld en ontmenselijking ook daar dagelijkse praktijk waren. Binnen dat bredere onderzoek verdient vooral de rol van slaafgemaakten een centrale plaats. Hun levens zijn fragmentarisch overgeleverd in boedelregisters, eigendomsakten en processtukken, vaak slechts een naam, taak of straf. Toch vormen deze schaarse sporen samen een verhaal dat laat zien hoe de koloniale wereld werkelijk functioneerde.
Wilt u meer lezen? Kijk dan op VGNKleio.nl
Historiek | “Hier Radio Oranje, de stem van strijdend Nederland” – de gelaagde geschiedenis achter de oorlogszender
Na de Nederlandse capitulatie in mei 1940 veranderde de publieke ruimte in een vacuüm van censuur en Duitse propaganda, waardoor de naar Londen uitgeweken regering elk direct contact met de bevolking verloor. Om deze verstikkende stilte te doorbreken en een brug te slaan tussen het vrije Engeland en de bezette vadergrond, werd een nieuw medium in het leven geroepen: een dagelijks kwartier op de zenders van de BBC. Wat begon als een bescheiden tijdslot, zou onder de naam Radio Oranje uitgroeien tot een onmisbaar symbool van verzet en een van de meest herkenbare stemmen van de Tweede Wereldoorlog.
Klik hier om meer te lezen
Historiek | De Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO)
Tijdens de Duitse bezetting groeide de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) uit tot het grootste onderduiknetwerk van Nederland. Wat begon met spontane hulp in een Winterswijks gezin, ontwikkelde zich in korte tijd tot een ondergrondse samenleving die tienduizenden mensen wist te redden. Hoe kon een beweging van gewone burgers zo’n enorme reddingsoperatie draaiende houden?
Klik hier om meer te lezen
Historiek | De Anschluss (1938): hoe Oostenrijk zijn onafhankelijkheid verloor
Toen op 12 maart 1938 de Duitse troepen de Oostenrijkse grens overstaken, leek het alsof een langgekoesterde droom eindelijk werkelijkheid werd. In Wenen kleurden tienduizenden bloemen en vlaggen de straten terwijl Adolf Hitler zijn triomfantelijke intrede deed. De beelden van de juichende menigten gingen de wereld over als het ultieme bewijs van een broedervolk dat smachtte naar de aansluiting bij het Derde Rijk.
Klik hier om meer te lezen
Historiek | De tekenaar met de rafelrandjes: de grijze geschiedenis van Jo Spier
Jo Spier (1900–1978) was een van de bekendste tekenaars van het vooroorlogse Nederland. Zijn ragfijne lijn, milde ironie en populaire illustraties voor onder meer De Telegraaf en de Camera Obscura maakten hem tot een nationale beroemdheid. Maar achter die luchtige stijl schuilde een oorlogsverleden dat na 1945 tot felle discussies zou leiden. Was Spier een slachtoffer, een bevoorrechte overlever, of iemand die onder dwang meewerkte aan de verkeerde kant van de geschiedenis?
Klik hier om meer te lezen
Historiek | Krotoa laveerde tussen Khoikhoi en de Nederlandse koloniale macht in de Kaapkolonie: Het verhaal van ‘Eva van de Kaap’
Toen de VOC in 1652 aan de Kaap aankwam, trof zij een regio aan waar de Khoikhoi al eeuwenlang handel dreven. In deze wereld werd Krotoa (ca. 1643–1674) geboren. Zij groeide uit tot tolk en bemiddelaar tussen de Khoikhoi en de Nederlanders, en werd een van de bekendste figuren uit de vroege koloniale geschiedenis. Door haar bijzondere positie tussen twee samenlevingen wordt zij tegenwoordig vaak de ‘moeder van de regenboognatie’ genoemd.
Klik hier om meer te lezen
Historiek | Alfred Jodl: Hitlers strategische geweten, Duitse generaal en oorlogsmisdadiger
Alfred Jodl was Hitlers strategische geweten of juist het gebrek daaraan. Als Chef Operaties van het Oberkommando der Wehrmacht OKW) ontwierp hij de grote offensieven van het Derde Rijk, om vervolgens in 1945 de totale overgave te tekenen. Jodl belichaamt hiermee de gevaarlijke paradox van de ‘apolitieke vakmilitair’: een man wiens vakmanschap en plichtsbetrachting hem tot een cruciale schakel maakten in een regime dat morele grenzen niet kende. Was hij werkelijk slechts een gehoorzaam radertje in de militaire machine, of was hij de morele medeplichtige die de weg naar de afgrond doelbewust plaveide?
Klik hier om meer te lezen
Historiek | De Winterspelen van 1936: Een olympisch sprookje in de schaduw van Dachau
De Olympische Winterspelen van 1936 vormden de eerste grote internationale propagandashow van het Derde Rijk. In Garmisch‑Partenkirchen testte het naziregime hoe sport kon worden ingezet om een zorgvuldig geconstrueerd beeld van moderniteit, orde en macht uit te dragen.
Klik hier om meer te lezen
Historiek | Plan-Frederiks: hoe een Joodse elite aan de deportatietreinen probeerde te ontkomen
In 1942 ontstond een uitzonderingssysteem waarbij een kleine groep Joodse Nederlanders werd ondergebracht in villa’s in Barneveld en Doetinchem. Was dit een daad van bescherming of een instrument van controle? Dit artikel onderzoekt de morele en historische complexiteit van Plan‑Frederiks.
Klik hier om meer te lezen
Historiek | Het Proces van Neurenberg: de berechting van het naziregime. Het tribunaal dat de wereld veranderde
Tussen 1945 en 1949 werden in Neurenberg de belangrijkste kopstukken van het naziregime berecht. Dit artikel laat zien hoe het tribunaal de basis legde voor het moderne internationale recht en welke spanningen en dilemma’s daarbij speelden.
Klik hier om meer te lezen
Historiek | De vervolging van Joodse Doven tijdens de Holocaust
De geschiedenis van de Holocaust is uitgebreid onderzocht, maar de ervaringen van Joodse Doven bleven lang vrijwel onzichtbaar. Dit artikel belicht hun unieke kwetsbaarheid: een gemeenschap die niet alleen slachtoffer was van terreur, maar ook van communicatieve isolatie.
Klik hier om meer te lezen
Trouw, 9 december 2025, opinie: Bedreiging van lokale politici is een aanval op ons allemaal
Nederland lijdt niet onder vluchtelingen, maar onder een vergiftigd debat vol populisme en intimidatie. Feiten worden genegeerd, bestuurders bedreigd, minderheden tot vijand gemaakt. Burgemeesters moeten onderduiken, wethouders worden geïntimideerd, raadsleden uitgescholden. Dat is geen democratie, maar een samenleving die haar fundamenten ondermijnt.
Klik hier om meer te lezen
IISG/IISH | Uncovering the Invisible: Enslaved Women’s Work in the Cape Colony
Strategically located halfway between Europe and Asia, between 1652 and 1795, the Cape of Good Hope functioned both a refreshment station and settler colony within the global network of the Dutch East India Company (VOC). During this period, over 60,000 people were enslaved and brought to the colony, originating from places such as Madagascar, Mozambique, India, and the Indonesian archipelago.
Klik hier om meer te lezen
Arbeid en stemmen: Een index van 307 slaafgemaakte vrouwen aan de Kaap (1652–1795)
Voor mijn afstudeeronderzoek reconstrueerde ik de arbeid en aanwezigheid van 307 slaafgemaakte vrouwen op basis van rechtbankverslagen uit het Nationaal Archief. Door te focussen op hun handelingen — wat zij daadwerkelijk deden — ontstaat een scherper beeld van hun rol in huishoudens en op plantages dan traditionele koloniale categorieën toelaten.