In Mysterieonderzoek: Kwetsbare groepen in de Tweede Wereldoorlog gaan leerlingen zelf op onderzoek uit naar het verborgen verhaal van een minder bekende slachtoffergroep. Aan de hand van mysterieuze kaartjes reconstrueren ze hoe kwetsbaarheid kon ontstaan in een tijd van uitsluiting, gevaar en ontmenselijking, waarbij vooral mensen met een beperking extra risico liepen omdat zij in de nazi‑ideologie als minder waardevol werden gezien. Dove Joden vormen in deze les één concreet voorbeeld: hun ervaringen laten zien hoe communicatieproblemen, afhankelijkheid en vooroordelen in extreme omstandigheden konden uitgroeien tot levensbedreigende situaties. De kaartjes verwijzen naar drie vormen van uitsluiting — communicatieve uitsluiting (niet kunnen horen, begrijpen of reageren), sociale uitsluiting (afhankelijkheid, minder steun, institutionele achterstelling) en fysieke uitsluiting (direct gevaar, selectie, geweld) — en door deze aanwijzingen te ordenen ontdekken leerlingen zelf hoe deze dimensies samenwerkten en waarom juist Dove Joden zo’n verhoogd risico liepen. De interactieve werkvorm maakt geschiedenis tastbaar, stimuleert kritisch denken, empathie en perspectief nemen, en sluit naadloos aan bij thema’s als Holocausteducatie, discriminatie, burgerschap en omgaan met verschillen, waardoor de impact van het zelf ontrafelen van het mysterie blijvend is.